نویسنده: توریالی غیاثی
گفته میشود؛ رییس جمهور پوتین در نشست تاریخی آلاسکا، در بدل تامین صلح و ختم جنگ در اوکراین خواستار آن شده است که «اوکراین از دو ولایت دونیتسک و لوهانسک ــ بخشی از چهار ولایتی که روسیه مدعی آن است ــ عقبنشینی کند که بر بنیاد آن، اوکراین باید کنترول کامل ولایت دونتسک شرقی را که هماکنون هفتاد درصد آن در تصرف روسیه قرار دارد، به مسکو واگذار نماید و خطوط مقدم را در دو ولایت دیگر، خرسون و زاپوریژیا، منجمد سازد».
در چنین وضعیتی روسیه تقریباً سراسر لوهانسک و حدود سهچهارم دونیتسک را در اختیار خواهد داشت.
در عین حال آقای پوتین تمایل خود را به توقف پیشروی در خرسون و زاپوریژیا بهعنوان یک امتیاز در مقابل عقبنشینی اوکراین از دونیتسک، مطرح کرده است. این در حالیست که روسیه از مدتی بدینسو در آن مناطق هیچ پیشرفتی نداشته است.
حالا در گسترهٔ همچو یک وضعیت جنگی ویرانگری که پسا حمله نظامی روسیه فبوری ۲۰۲۲ در کشور اوکراین حکم فرماست؛ بالاخره امشب ۱۸ آگست ۲۰۲۵ در قصر سفید تحت ریاست رییس جمهور ترامپ با رییس جمهور زلینسکی و سران ۷ دولت اروپایی، در حال بحث و گفتگو پیرامون طرحها و پیشنهادهای آقای پوتین در نشست آلاسکا و ضمانتهای امنیتی پسا تقسیم اوکراین بر اساس نقشه راه صلح روسیه، قرار دارند.
در واقع فکر میکنم؛ شرکای غربی کییف در حال بررسی تقسیم اوکراین بر اساس مدل تقسیم جمهوری فدرال آلمان (آلمان غربی) و جمهوری دموکراتیک آلمان (آلمان شرقی) باشند.
بنده، دو سال و اندی پیش در قبال سرنوشت جنگ اوکراین و سرنوشت جنگ غزه در «کتاب منازعه فلسطین و مسأله ایجاد دولت اسرائیل» نیز نگاشته بودم:
«از قرائن و روحیه جلسات شورای امنیت سازمانملل و همینطور از ناکامی ارتش اسرائیل در عرض ۱۰۱ روز نبرد بیامان در میدان جنگ غزه، معلوم میشود که سرنوشت جنگ اوکراین در حوزه نفوذ هژمونیک روسیه و سرنوشت جنگ اسرائیل و فلسطین در حوزه نفوذ هژمونیک امریکا در دو منطقۀ شرق اروپا و شرقمیانه، باهم گره خورده است.
بنابراین به نظر میرسد که سرنوشت این دو جنگ که صلح و امنیت جهانی را جداً به مخاطره انداخته است، پشت دربهای بسته در نتیجه بده بستانهای سیاسی و تعامل منافع روسیه و امریکا، در قبال قضایای شرق اروپا و خاورمیانه، مبتنی بر تحقق «راه حل دو کشوری» در فلسطین و اکراین، رقم بخورد و به پایان برسد. در این صورت این دو جنگ دو تا قربانی خواهد داشت؛ یکی نتانیاهو و دیگری زلنسکی خواهد بود.
توافق بر سر ایجاد یک کشور حایل زیر نفوذ روسیه در اراضی اشغالی پسا فبروری 2022 روسیه در سرزمین اوکراین و همینطور تاسیس دولت مستقل فلسطینی پشت مرزهای 1967میلادی در سرزمین فلسطین در کنار اسرائیل، از پیآمدهای ملموس آن پندشته میشود.
البته قبل از آن ممکن است دامنه جنگ به کشورهای دیگر منطقه به نحوی گسترش یابد. این یک پیش بینی است و شاید حل مساله و برگشت صلح در این دو منطقه جیوپالتیک، صورت دیگری به خود بگیرد و آن چیزی شبیه جگ دوم جهانی و حتی مدهشتر از آن که بعید به نظر میرسد».
اما در اخیر نا گفته نباید گذاشت، پایداری و تحقق دستاورد استراتژیک اخیر دستگاه سیاست خارجی دولت آقای ترامپ در حوزه منافع ملی و جیوپالتیک روسیه فدراتیف در قفقاز جنوبی آسیای مرکزی، بستگی دارد به میزان موفقیت آقای ترامپ در امر دستیابی به توافق و پذیرش نقشهراه روسیه در قبال جنگ و صلح اوکراین از سوی کشورهای اروپایی عضو ناتو!.
چنانچه رییس جمهور پوتین که سیاست جنگی خود در قبال زلینسکی را حیثیتی ساخته است؛ در نشست آلاسکا، به نحوی دستیابی به این مأمول استراتژیک در حوزه جیوپالتیک بالکان بویژه شرق اروپا در قضیه اوکراین، را پیش شرط تداوم مذاکرات و همکاری های مسالمت آمیز دوجانبه و چندجانبه در قبال منازعات و بحرانهای جهانی در سطح نظام بینالملل، خوانده است که سنگ بزرگیست جلوی پای امریکا و ناتو.
