در روزهای اخیر، پرونده قتل مرموز فرخنده، یک تازهعروس، بار دیگر در مرکز بحثهای عمومی قرار گرفته است. منابع محلی و فعالان مدنی میگویند که احتمال همکاری BBC Persian در ساخت یک مستند درباره این قتل وجود دارد، اما نگرانیها جدی است که این مستند شاید روایت اصلی پرونده را تغییر دهد و تصویر کامل، واقعی و بیطرفانه از ماجرا ارائه نکند.
فرخنده حدود دو هفته قبل در خانه شوهرش در گلبهار سنتر بهشکل مشکوک جان باخت. منابع معتبر محلی باور دارند که در این پرونده روندی از پنهانکاری، کنترل اطلاعات و جلوگیری از افشای حقایق جریان دارد. به گفته آنان، هدف احتمالی همکاری با BBC Persian این است که ذهنیت عمومی تغییر کند، حساسیت اجتماعی کاهش یابد و مسیر پیگیری عدالت مبهم شود.
بر اساس گزارش منابع، فردی به نام حاجی احسانالله، معروف به حاجی ملنگ، با استفاده از نفوذ مالی، روابط گسترده و دسترسی به ساختارهای گروه طالبان، تلاش میکند تا کنترل کامل روند این پرونده را در دست بگیرد. او با استفاده از راهبرد تهدید و تطمیع خانواده فرخنده را تحت نفوذ گرفته و فضای تصمیمگیری آزادانه را از اعضای خانواده سلب کرده است. فعالان مدنی میگویند این نفوذ به گونهای تنظیم شده که خانواده قربانی توان افشای حقایق را از دست بدهد.
چند منبع مستقل تأیید کردهاند که خبرنگار BBC هنگام مراجعه به خانه پدر فرخنده، نه به شکل عادی رسانهای، بلکه با پنج موتر زرهی متعلق به حاجی ملنگ و همراهی تعدادی از افراد مسلح وابسته به طالبان وارد محل شده است؛ اقدامی که نگرانیها درباره ماهیت این حضور و هدف واقعی از تهیه مستند را افزایش داده است.
گفته میشود هماهنگی این حضور و همراهی بیسابقه، توسط خالد زدران، سخنگوی قومندانی امنیه طالبان در کابل انجام شده است. برخی منابع معتقدند که این هماهنگی نشان میدهد موضوع فراتر از یک گزارش رسانهای ساده است و امکان دخالت ساختارهای امنیتی طالبان در مدیریت روایت وجود دارد.
همچنین، شماری از ملاها و مفتیهای نزدیک به طالبان با هماهنگی حاجی ملنگ به خانه پدر فرخنده برده شدهاند. گفته شده که این افراد با صدور اظهارنظرهای شرعی و توصیههای عاطفی، خانواده را از پیگیری قضایی و رسانهای ماجرا دلسرد کردهاند. فعالان مدنی معتقدند این اقدام بخشی از همان راهبرد «سکوت و کنترل» است.
در همین حال، فعالان مدنی در کابل و تخار گزارشهایی از دریافت پیامهای تهدیدآمیز و پیشنهادهای مالی دریافت کردهاند؛ پیامهایی که به گفته آنان، مسئولیتشان نه افشای حقیقت و نه عدالتخواهی، بلکه خاموش ساختن صداهای معترض است.
چهره حاجی ملنگ نیز برای بسیاری ناشناخته نیست. منابع محلی میگویند او پیش از تحولات سیاسی اخیر، یک دکاندار عادی در ولسوالی چاهآب ولایت تخار بود؛ اما با تسلط طالبان بر معدنها و مسیرهای قاچاق، وارد تجارت استخراج طلا شد و با ایجاد شبکههای نفوذ مالی و امنیتی، جایگاه خود را تقویت کرد.
نگرانی اصلی فعالان مدنی اکنون این است که آغاز تولید یک مستند از سوی رسانهای بینالمللی، اما با هماهنگی افرادی که در معرض اتهام قرار دارند، ممکن است روایت اصلی را تحت تأثیر قرار دهد و عدالت قربانی منافع پشت پرده شود.
در پایان، فعالان مدنی و منابع محلی از نهادهای حقوق بشری، سازمانهای بینالمللی و رسانههای مستقل میخواهند که با دقت بیشتر این پرونده را دنبال کنند و نگذارند عدالت به قیمت تحریف روایت و مدیریت افکار عمومی قربانی شود.
